TT – Việc sinh viên đánh giá giảng viên không phải là điều mới tại các nước phát triển. Ở nước ta, do mới bắt đầu tiến hành và trong bối cảnh văn hóa luôn đề cao truyền thống tôn sư trọng đạo nên việc trao cho sinh viên quyền đánh giá giảng viên làm nhiều người lo ngại.

Ngày nay, trước sự gia tăng của tâm thức duy lý trong xã hội hiện đại cùng với sự thay đổi về triết lý giáo dục chuyển từ “người thầy là trung tâm” sang “người học là trung tâm” thì dù muốn dù không, việc sinh viên được quyền nói lên suy nghĩ của mình trong quá trình mình được giáo dục và đào tạo là điều trước sau cũng phải làm. Vấn đề là làm thế nào cho đúng. Theo tôi, cần phải lưu ý các vấn đề sau đây:

1. Tránh sự mập mờ giữa đánh giá môn học với chất lượng giảng dạy

Một khả năng rất dễ xảy ra là khi sinh viên không thích một môn học nào đó thì họ cũng sẽ đánh giá thấp chất lượng giảng dạy của giảng viên dạy môn đó. Khả năng này rất dễ xảy ra đối với những môn thuộc phần kiến thức đại cương hoặc kiến thức bổ trợ vì tâm lý chung của sinh viên hiện nay là thích những môn học “sát sườn”, cung cấp cho họ những kiến thức và kỹ năng ứng dụng thực tiễn ngay tức thì. Còn những môn mang tính chất làm nền cho tư duy như triết học chẳng hạn thì sinh viên thường không thích… Do đó phải làm sao để tránh được nguy cơ nói trên.

2. Thời điểm tiến hành đánh giá

Thời điểm tiến hành cho sinh viên đánh giá chất lượng giảng dạy của giảng viên cũng là vấn đề phải lưu ý. Đánh giá ngay khi buổi học đầu tiên vừa kết thúc, đánh giá khi môn học đã qua nửa chặng đường, đánh giá vào buổi học cuối cùng, đánh giá sau mỗi buổi học hay đánh giá sau khi sinh viên đã biết điểm thi môn học sẽ cho ra những kết quả hoàn toàn khác nhau. Nếu đánh giá sau khi sinh viên đã biết kết quả thi thì những sinh viên điểm cao thường sẽ có những đánh giá tích cực về người dạy, và ngược lại với các sinh viên điểm thấp. Do đó tổ chức cho sinh viên đánh giá giảng viên vào lúc nào là điều cần phải suy nghĩ.

3. Thiết kế bộ tiêu chuẩn đánh giá

Chúng tôi rất đồng ý với chủ trương của Bộ GD-ĐT là không cần thiết phải đặt ra một bộ tiêu chí đánh giá chung cho mỗi trường mà để cho các trường tự thiết kế bộ tiêu chuẩn đánh giá phù hợp với đặc điểm đào tạo của trường. Nếu bộ tiêu chuẩn được thiết kế không phù hợp hoặc không khoa học thì các thông tin thu được cũng không đáng tin cậy. Đặc biệt là phải tránh trao cho sinh viên cái quyền vượt quá khả năng của họ, chẳng hạn không nên đề nghị họ đánh giá trình độ chuyên môn của giảng viên, bởi việc đánh giá chuyên môn của giảng viên chỉ có hội đồng khoa học của khoa hoặc trường mới có đủ năng lực để đánh giá.

4. Xử lý và phân tích thông tin

Về mặt khoa học, thì ý kiến, nhận định, đánh giá của sinh viên tùy thuộc vào rất nhiều yếu tố như giới tính, năng lực học tập (kết quả học tập), nguyện vọng vào học ngành đang học… Chẳng hạn, những sinh viên có học lực khá, giỏi thường có đánh giá khác với những sinh viên trung bình hoặc yếu kém, những sinh viên siêng năng có cái nhìn khác với những người lười biếng…Trong một lớp thì số sinh viên khá, giỏi hoặc siêng năng thường chiếm tỉ lệ rất ít, nên nếu tính chung thì những ý kiến của các sinh viên này không ảnh hưởng đến kết quả tổng thể vì họ chỉ chiếm tỉ lệ nhỏ. Do đó trong phân tích thông tin cần phải phân tích thật sâu mới có thể tránh những kết luận không xác đáng về chất lượng giảng dạy của giảng viên.

LÊ MINH TIẾN (giảng viên xã hội học) theo ktkt-haiduong.edu.vn